Earned Settlement 2026: İngiltere ILR Yeni Kurallar Rehberi
Earned settlement, Birleşik Krallık’ta süresiz oturum izni (Indefinite Leave to Remain – ILR) almanın kurallarını kökten değiştiren yeni “kazanılmış yerleşim” modelidir. İçişleri Bakanı Shabana Mahmood’un 2 Kasım 2026’da Avam Kamarası’nda açıkladığı nihai çerçeveye göre İngiltere süresiz oturum izni için standart bekleme süresi 5 yıldan 10 yıla çıkıyor. Bu süre artık yalnızca ülkede geçirilen zamana değil; kişinin gelirine, kamu hizmetine katkısına, İngilizce düzeyine ve sabıka geçmişine göre 3, 5, 10, 20 hatta 30 yıl olarak belirlenecek.
Bu rehberde earned settlement sisteminin kimleri nasıl etkileyeceğini, hangi şartların zorunlu olacağını, geçiş kurallarını, Türk vatandaşları ve Ankara Anlaşması (ECAA) kapsamındaki iş insanları açısından durumu, konuya ilişkin İngiliz mahkeme içtihatlarını ve olası yargı denetimi (judicial review) yollarını resmî kaynaklara dayanarak ele alıyoruz.
Önemli uyarı (17 Kasım 2026 itibarıyla): Earned settlement kuralları henüz yürürlükte değildir. Hükûmet, değişikliklerin Aralık 2026’daki Immigration Rules değişiklik metniyle (Statement of Changes) Parlamento’ya sunulmaya başlanacağını ve 2027 boyunca kademeli olarak uygulanacağını açıkladı. Bugün yapılan ILR başvuruları hâlâ mevcut kurallara tabidir. Earned settlement hakkında verilmiş bir mahkeme kararı da henüz yoktur.
Earned settlement nedir? Kısa cevap
Kısa cevap: Earned settlement, İngiltere’de kalıcı oturuma geçiş süresini katkıya bağlayan yeni modeldir. Başlangıç noktası 10 yıldır. Yılda en az £125,141 kazananlar ile Global Talent, Innovator Founder ve International Sportsperson sahipleri 3 yılda; en az £50,271 kazananlar, belirli sağlık ve eğitim meslekleri ile Britanya bağlantısı olanlar 5 yılda başvurabilir. Göç kuralını ihlal edenler veya kamu yardımı almaya devam edenler için süre 20 yıldır. Herkes için sabıkasızlık, B2 İngilizce, devlete borçsuzluk, Life in the UK testi ve asgari ekonomik katkı şartları zorunludur.
Bugüne kadar Skilled Worker, aile (partner) ve benzeri güzergâhlarda ILR, büyük ölçüde 5 yıllık kesintisiz ikametin tamamlanmasıyla kazanılıyordu. Hükûmet bu modeli “neredeyse otomatik” bulduğunu açıkça ifade ediyor. Yeni yaklaşımda yerleşim hakkı bir “ayrıcalık” olarak tanımlanıyor ve dört ilkeye dayanıyor: karakter, katkı, entegrasyon ve ikamet.
Güncel gelişmeler: 2 Kasım 2026 açıklaması ve hükûmet yanıtı
Earned settlement süreci, Mayıs 2025’te yayımlanan “Restoring Control over the Immigration System” başlıklı Göç Beyaz Kitabı ile başladı. Beyaz Kitap, standart yerleşim süresinin 5 yıldan 10 yıla çıkarılacağını duyurdu. Ardından 20 Kasım 2025’te “A Fairer Pathway to Settlement” başlıklı kamuoyu danışması açıldı ve danışma 12 Şubat 2026’da kapandı.
2 Kasım 2026’da üç önemli belge aynı gün kamuoyuna sunuldu:
1 İçişleri Bakanı’nın Avam Kamarası’ndaki sözlü açıklaması (oral statement),
2 Danışmaya hükûmet yanıtı: “A Fairer Pathway to Settlement: Government response to the consultation” (CP 1707). Yanıt metni 12 Kasım 2026’da güncellendi,
3 Danışma bulguları raporu (Consultation findings) ve hedefli araştırma raporu.
Hükûmet yanıtına göre earned settlement danışmasına 204.667 yanıt geldi: 202.241’i bireylerden, 2.426’sı kurumlardan. Free Movement’ın bulgular raporuna dayanarak aktardığına göre katılımcı bireylerin %84’ü, kurumların %79’u ve mevcut vize sahiplerinin %86’sı önerilere karşı çıktı. Hükûmet ise danışmanın katılımcıların kendi tercihine dayandığını ve kamuoyunu temsil etmediğini belirtiyor.
Bakan, Avam Kamarası’ndaki soru-cevap bölümünde earned settlement değişikliklerinin Aralık 2026 Immigration Rules değişiklikleriyle sunulmaya başlanacağını ve 2027 boyunca uygulanacağını söyledi. Etki değerlendirmesi (impact assessment) ve ayrıntılı rehberlerin uygulama aşamasında yayımlanacağı belirtildi.
Earned settlement modelinde yerleşim süreleri
Earned settlement sisteminde süre, kişinin hangi “yol” (pathway) üzerinde olduğuna göre belirlenir. Hükûmet yanıtındaki özet tablolar ve İçişleri Bakanlığı açıklaması esas alınarak hazırlanan tablo şöyledir:
Süre
Kimler için?
Temel koşul
3 yıl
En yüksek ekonomik katkı sağlayanlar; Global Talent, Innovator Founder ve International Sportsperson (“Highest Talent Group”)
Son 4 yılın 3’ünde yılda en az £125,141 kazanç veya yüksek yetenek güzergâhında bulunma
5 yıl
Yüksek gelirliler; uygun kamu sağlık ve eğitim meslekleri; Britanya bağlantısı olanlar (İngiliz vatandaşının eşi, ebeveyni, çocuğu; UK Ancestry)
Son 5 yılın 3’ünde yılda en az £50,271 kazanç veya uygun kamu hizmeti mesleğinde 5 yıl çalışma
10 yıl
Varsayılan (standart) yol: £50,271’in altında kazanan herkes
Başvurudan önceki 7 yılın 5’inde yılda en az £12,571 kazanç
20 yıl
Yetişkinken göç kuralı ihlali yapanlar; son 5 yılda belirli kamu fonlarından yararlananlar
Uygun bir güzergâhta 20 yıl ve diğer zorunlu şartlar
20–30 yıl
Güvenli ve yasal yol dışında gelen mülteciler; yasa dışı giriş yapanlara ek 10 yıl
Çalışma veya eğitimle 10 yıl indirim mümkün
3 yıllık yol: en yüksek gelir ve üst düzey yetenek
Earned settlement kapsamında yılda en az £125,141 kazananlar (ek gelir vergisi dilimi) 3 yılda yerleşime başvurabilecek. Hükûmet yanıtına göre Global Talent veya Innovator Founder üzerinden 3 ya da 5 yıllık yolu kullanmak isteyenlerin en son izninin de bu güzergâhta verilmiş olması gerekiyor.
5 yıllık yol: yüksek gelir, kamu hizmeti ve Britanya bağlantısı
Yılda en az £50,271 (yüksek gelir vergisi dilimi) kazananlar, Annex C’de sayılan sağlık ve eğitim meslekleri (doktor, hemşire, ebe, fizyoterapist, eczacı, öğretmen, sosyal hizmet uzmanı gibi) ile İngiliz vatandaşlarının eşleri, ebeveynleri, çocukları ve UK Ancestry sahipleri 5 yıllık yolda kalacak.
10 yıllık yol: yeni varsayılan süre
£50,271’in altında kazanan Skilled Worker çalışanları dâhil diğer herkes için earned settlement altında başlangıç süresi 10 yıl olacak. Bu kişiler mevcut geçici vizelerini bu süre dolana kadar uzatabilecek.
“En iyi yıllar” (best years) yaklaşımı
Doğum izni, bakım sorumluluğu veya hastalık gibi nedenlerle gelirin geçici olarak düşmesi, earned settlement sisteminde kişiyi otomatik olarak uzun yola atmayacak. Hükûmet yanıtı şu esnekliği öngörüyor:
Yol
Gelir eşiği
Değerlendirme dönemi
Eşik altında kalabilecek yıl
3 yıl
£125,141
Başvurudan önceki 4 yılın 3’ü
1 yıl
5 yıl
£50,271
Başvurudan önceki 5 yılın 3’ü
2 yıl
10 yıl
£12,571
Başvurudan önceki 7 yılın 5’i
2 yıl
Eşikler gelir vergisi dilimlerine bağlı tutulacak; vergi dilimleri değişirse eşikler de değişecek.
Earned settlement için zorunlu asgari şartlar
Hükûmet yanıtına göre aşağıdaki şartlar yüksek gelir veya kamu hizmeti gibi olumlu katkılarla telafi edilemez. Bu nedenle bunlara “mandatory minimums” (zorunlu asgari şartlar) deniyor.
1. Sabıka kaydının bulunmaması
Mevcut kurallarda 12 ay veya daha uzun hapis ya da ertelenmiş hapis cezası zorunlu ret sebebidir; daha hafif cezalarda ret takdirîdir. Earned settlement sisteminde Birleşik Krallık’ta herhangi bir sabıka kaydı olan yetişkin başvurucunun başvurusu reddedilecek. Kayıt kavramı; ertelenmiş cezaları, mutlak ve şartlı tahliyeleri (absolute/conditional discharge), şartlı ihtarları, mahkemece verilen para cezalarını ve toplum hizmeti cezalarını da kapsıyor. Yurt dışı mahkûmiyetler de, fiil İngiltere’de suç teşkil ediyorsa ret sebebi olacak.
2. B2 düzeyinde İngilizce
Standart dil şartı B2 olacak (yabancı dil olarak A-Level düzeyine denk). C1 düzeyi süreyi kısaltmayacak. 18 yaş altı, 65 yaş ve üzeri ile fiziksel veya zihinsel engeli olanlar için mevcut muafiyetler sürecek. UK Resettlement Scheme mültecileri için A2 düzeyi öngörülüyor.
Not: B2 şartının bir kısmı zaten yürürlüğe girmek üzere. Mart 2026 tarihli HC 1691 sayılı değişiklik metninin açıklayıcı notuna göre, Skilled Worker, Global Talent, Innovator Founder, UK Ancestry, Long Residence ve birçok başka güzergâhta yerleşim için dil şartı 26 Mart 2027’den itibaren B1’den B2’ye çıkıyor ve bu değişiklik halihazırda yerleşim yolunda olanlara da uygulanacak.
3. Devlete borcun bulunmaması
NHS borcu, ödenmemiş vergi ve National Insurance katkıları ile İçişleri Bakanlığı’na olan dava masrafı (litigation) borçları dâhil hiçbir kamu borcu olmamalıdır. Bugün takdirî olan bu ret sebebi zorunlu hâle geliyor.
4. Life in the UK testi
Life in the UK testi earned settlement döneminde de zorunlu kalmaya devam edecek; mevcut muafiyetler (18 yaş altı, 65 yaş üstü, sağlık durumu) korunacak.
5. Sürekli ekonomik katkı (£12,571)
Başvurucunun yılda en az £12,571 kazanç göstermesi gerekecek. Bakan açıklamasında bu şartı “3 yıllık National Insurance katkısı” olarak ifade ederken, hükûmet yanıtı 10 yıllık yol için “7 yılın 5’inde” £12,571 eşiğini öngörüyor. Ayrıntılar Immigration Rules metninde netleşecek. Çocuklar, 65 yaş ve üzeri kişiler ile sağlık durumu nedeniyle çalışamayanlar muaf tutulacak.
Eşler gelirlerini birleştirebilecek: hane geliri eşiği £25,142 (bireysel eşiğin iki katı). Örneğin çocuk bakımı nedeniyle yarı zamanlı çalışan eş, çift olarak bu eşik aşıldığında bireysel £12,571 şartını tek başına karşılamak zorunda olmayacak.
6. Kamu fonları (public funds)
3, 5 ve 10 yıllık yollardan başvuracak kişilerin başvurudan önceki 5 yıl içinde belirli kamu fonlarından yararlanmamış olması beklenecek. Yararlanmaya devam edenler 20 yıllık yola girecek. Hangi yardımların sayılacağı ve muafiyetler uygulama öncesinde açıklanacak.
7. Göç kuralı ihlalleri
Vize süresini aşma (overstaying), vize koşullarını ihlal, başvuruda aldatma ve göç kontrolünü engelleme gibi ihlaller yetişkinken yapılmışsa kişi, yüksek gelirli olsa dahi 20 yıllık yola girecek. Bu kural, ihlal anında 18 yaşından küçük olanlara uygulanmayacak.
Hangi vize süreleri sayılır? Long Residence kapanıyor
Earned settlement ile birlikte bugün 10 yıllık kesintisiz yasal ikametle ILR imkânı veren Long Residence güzergâhı kapanacak. Bu, öğrenci ve Graduate vizesiyle başlayıp çalışma vizesine geçen binlerce kişiyi doğrudan etkileyen bir değişiklik.
Yerleşim süresine sayılacak güzergâhlar
Sayılmayacak güzergâhlar
“Core permission”: Skilled Worker, T2 Minister of Religion, UK Ancestry, Global Talent, Scale-up, Innovator Founder, International Sportsperson, aile (partner/ebeveyn; Madde 8 AİHS davaları hariç), Stateless Person
Visit (ziyaretçi)
High Talent Group (Skilled Worker, Global Talent, Scale-up, Innovator Founder, International Sportsperson)
Student (öğrenci)
Family and Private Life (yalnızca 10 veya 20 yıllık yol)
Graduate ve High Potential Individual
Core Protection ve Protection Work and Study
Global Business Mobility, Temporary Worker, Youth Mobility, Seasonal Worker
Safe and Legal (güvenli ve yasal) güzergâhlar
Overseas Domestic Worker, Ukrayna programları, kural dışı izin (LOTR)
Ayrıca koruma veya insan hakları güzergâhlarında (örneğin mülteci veya Madde 8 izinleri) geçen süre, çalışma ya da aile güzergâhlarındaki süreyle birleştirilemeyecek. Kişi bu güzergâhlar arasında geçiş yaparsa yeni yolun süresi geçiş tarihinden itibaren başlayacak.
Aile üyeleri: eşler ve çocuklar
Earned settlement, danışma sonrasında tamamen bireysel bir model yerine aile birliğini gözeten bir yaklaşıma yöneldi:
• Eş/partner: Ana başvurucuyla birlikte gelen eş, kendi şartlarını karşılamak kaydıyla onunla aynı anda yerleşebilecek. Sonradan katılan eş ise aynı nitelikli süreyi kendisi tamamlamak zorunda.
• 18 yaş altı çocuklar: Ebeveynleriyle birlikte yerleşir; gelir, borç, İngilizce ve Life in the UK şartlarından muaftır, ancak uygunluk (suitability) şartlarına tabidir.
• 18–24 yaş: Ebeveynleriyle birlikte yerleşebilir; bireysel gelir şartından muaftır ama diğer zorunlu şartları karşılamalıdır.
• 25 yaş ve üzeri: Kural olarak bağımsız biçimde tüm zorunlu şartları karşılamalı ya da kendi adına bir güzergâha geçmelidir.
Mülteciler için yeni süreler
Earned settlement çerçevesinde yeni güvenli ve yasal güzergâhlarla gelen mülteciler 5 yılda yerleşebilecek. Diğer mülteciler için standart süre 20 yıl olacak; küçük tekne gibi yasa dışı yollarla girenlere ek 10 yıl eklenecek ve süre 30 yıla çıkabilecek. Protection Work and Study güzergâhına geçip çalışan veya eğitim alan mülteciler 10 yıl indirimden yararlanabilecek. Mülteci Sözleşmesi’nin 31. maddesinin koruduğu durumlarda ek 10 yıl uygulanmayacak.
Bakım çalışanları ve geçiş düzenlemeleri
Earned settlement konusundaki en tartışmalı başlık, 2022–2025 arasında gelen bakım çalışanlarıydı. Hükûmet yalnızca Mayıs 2025 Beyaz Kitabı’ndan önce güzergâha girmiş belirli gruplar için hedefli geçiş kuralları öngördü:
1 Grup 1 – Koşulları karşılayan bakım çalışanları: Vize koşullarına uyan ve sektörde yılda en az £25,000 kazanan bakım çalışanları mevcut 5 yıllık yollarını koruyacak.
2 Grup 2 – Koşulları karşılamayanlar: Maaş şartını karşılamayan veya sponsoru olmayanlar (yaklaşık dörtte bir) belirli bir işverene bağlı olmayan yeni bir 5 yıllık bakım vizesine başvurabilecek ve süre sonunda yeniden yerleşim başvurusu yapabilecek.
3 Kamu hizmeti çalışanları: Ulusal maaş skalasında, sağlık veya eğitimde RQF 6 altı rollerde çalışan (örneğin hemşire yardımcıları, öğretmen yardımcıları) ve Mayıs 2025’ten önce gelenler de 5 yıllık geçiş yolundan yararlanacak.
4 2024 maaş eşiği geçişi: 2024’teki maaş artışından önce Skilled Worker güzergâhında olup eski eşiklerle uzatma hakkı bulunan ve RQF 6 altında çalışanlar için bu geçiş düzenlemesi 2030 yerine 2035’e kadar uzatılacak.
Ayrıca 1 Şubat 2027’den itibaren sponsor lisansı iptal edilen bakım çalışanlarına yeni iş teklifi bulmaları için 120 gün ve statülerini düzeltmeleri için toplam 180 güne kadar süre tanınacak. Mayıs 2025 sonrasında güzergâha girenler ise standart 10 yıllık yola tabi olacak.
Earned settlement kapsamı dışında kalan gruplar
Grup
Durum
Hong Kong BN(O)
5 yıllık mevcut yol korunuyor
Afgan programları
Program şartlarına göre doğrudan yerleşim
Windrush
Mevcut statünün teyidi; bekleme süresi yok
Silahlı kuvvetler (Gurkhalar dâhil)
Mevcut düzenleme
Yas tutan eşler, aile içi şiddet mağdurları, refakatsiz çocuklar, bakımdaki çocuklar, İngiltere’de büyüyen gençler
Mevcut düzenlemeler; uygun hallerde güçlendirilmiş sabıka ve dil şartları
EU Settlement Scheme (EUSS)
Reformdan etkilenmiyor
Türk iş insanları ve işçiler (ECAA)
Hükûmet yanıtına göre reformdan etkilenmiyor; güzergâh yeni ana başvuruculara kapalı
Tier 1 Investor, 2012 öncesi Overseas Domestic Worker, Calais çocukları
Kapalı eski güzergâhlar; etkilenmiyor
Earned settlement dışında tutulan BN(O), Afgan programları, Windrush ve silahlı kuvvetler gibi “mevcut taahhüt” gruplarının da, mevcut bir muafiyet yoksa, güçlendirilmiş sabıka ve B2 İngilizce şartlarını karşılaması gerekecek.
ILR planınız earned settlement ile değişiyor mu?
Vize geçmişinizi, gelir kayıtlarınızı ve olası geçiş haklarınızı birlikte değerlendirelim. Av. Emre Kurt, Birleşik Krallık göçmenlik süreçlerinde Türk vatandaşlarına hukuki danışmanlık sunmaktadır.
İletişime Geçin
Hukuki dayanak: Immigration Act 1971 ve Immigration Rules
Immigration Act 1971 m. 3(2) ve Parlamento denetimi
İngiltere’de göç kuralları kanunla değil, İçişleri Bakanı’nın Immigration Act 1971’in 3(2). maddesi uyarınca Parlamento’ya sunduğu kural metinleriyle (Immigration Rules, HC 395) düzenlenir. Bakan, kuralları ve kurallardaki değişiklikleri “Statement of Changes in Immigration Rules” adlı metinlerle Parlamento’ya sunmak zorundadır. Parlamento kanadından biri 40 gün içinde metni reddeden bir karar alabilir (negatif usul). Earned settlement de bu yolla, yani yeni Statement of Changes metinleriyle hayata geçirilecek.
Şu an yürürlükte olan ilgili kurallar
• Appendix Long Residence: 10 yıllık kesintisiz yasal ikamete dayalı ILR. Earned settlement ile kapanması planlanıyor; bugün hâlâ yürürlükte.
• Appendix Skilled Worker: 5 yıllık ILR yolu ve yerleşim maaş şartları. 26 Mart 2027’den itibaren yerleşimde B2 dil şartı uygulanacak.
• Appendix ECAA Extension of Stay ve Appendix ECAA Settlement: Türk işçi ve iş insanları için 5 yıllık kesintisiz ikametle yerleşim imkânı.
• HC 584 (3 Eylül 2026): Son büyük değişiklik metni. Değişikliklerin çoğu 8 Ekim 2026’da yürürlüğe girdi. Modern kölelik mağduru Skilled Worker’lar, Erasmus+ ve EUSS gibi konuları düzenliyor; earned settlement’ı uygulamaya koymuyor.
• HC 1691 (Mart 2026): Yerleşimde B2 İngilizce şartını 26 Mart 2027’den itibaren birçok güzergâha getiren değişiklik.
Earned settlement ve İngiliz mahkeme kararları: geriye yürüme ve meşru beklenti
Önce açık bir tespit: Earned settlement hakkında henüz verilmiş hiçbir mahkeme kararı yoktur. Kurallar Parlamento’ya sunulmadığı için bugün itibarıyla dava konusu yapılabilecek bir kural metni de bulunmuyor. Bununla birlikte, hükûmetin hangi kurala dayanabileceğini ve olası bir davanın hangi ilkelere göre değerlendirileceğini gösteren yerleşik içtihat mevcuttur. Bakan da açıklamasında “yerleşim kurallarının başvuru anında değil, karar anında belirlendiği” ilkesinin “mahkemelerde kesin olarak test edildiğini” söyledi.
Aşağıdaki kararların tamamı Find Case Law (The National Archives), BAILII veya Parlamento’nun resmî yayınlarında doğrulanmıştır.
Odelola v SSHD [2009] UKHL 25 (20 Mayıs 2009) – Karar anındaki kural uygulanır
Nijerya’da tıp eğitimi almış Dr Odelola, mezun doktor olarak kalma izni için başvurmuş; başvurusu sonuçlanmadan HC 1016 ile kural değiştirilerek bu imkân yalnızca İngiltere’de tıp diploması alanlara tanınmıştı. Lordlar Kamarası, değişiklik metninde aksi belirtilmedikçe başvurunun karar tarihindeki kurallara göre değerlendirileceğine hükmetti. Lord Neuberger, bu sonucun bazı başvurucular için “nispeten hafif ama gerçek” bir haksızlık doğurduğunu kabul etti. Kesinleşme: Lordlar Kamarası kararı olup kesindir.
R (Alvi) v SSHD [2012] UKSC 33 (18 Temmuz 2012) – Ret sebebi olan her şart kurallarda yer almalı
Yüksek Mahkeme, başvurunun reddine yol açacak her şartın, 1971 Kanunu m. 3(2) anlamında bir “kural” olduğunu ve Parlamento’ya sunulması gerektiğini kabul etti. Bu, earned settlement’ın sabıka, gelir, kamu fonu gibi ret sonucu doğuran unsurlarının yalnızca rehber (guidance) belgelerle değil, Parlamento’ya sunulan kurallarla düzenlenmesi gerektiği anlamına gelir. Aynı gün verilen R (Munir) v SSHD [2012] UKSC 32 kararı da kuralların kaynağının 1971 Kanunu olduğunu teyit eder. Kesinleşme: Yüksek Mahkeme kararları kesindir.
Pankina v SSHD [2010] EWCA Civ 719 (23 Haziran 2010) – Rehberle kural konulamaz
Temyiz Mahkemesi, Tier 1 (Post-Study Work) başvurularında aranan “3 ay boyunca belirli tutarda para bulundurma” şartının Parlamento’ya sunulan kurallarda değil, her an değiştirilebilir politika rehberinde yer aldığını, bu nedenle kuralın parçası sayılamayacağını tespit etti. Sedley LJ ayrıca İngiltere’de yıllardır yaşayan mezunlar bakımından Madde 8 AİHS ve 1998 tarihli İnsan Hakları Kanunu’nun 6. maddesinin göz ardı edilemeyeceğini vurguladı. Kesinleşme: Kararın bozulduğuna dair bir bilgiye ulaşılamamıştır; Yüksek Mahkeme, Alvi kararında “Pankina çizgisindeki kararları” ayrıca ele almıştır.
R (HSMP Forum Ltd) v SSHD [2008] EWHC 664 (Admin) (8 Nisan 2008) – Mevcut göçmenlere geriye etkili değişiklik
Bu karar earned settlement tartışmasına en yakın emsaldir. Highly Skilled Migrant Programme (HSMP) şartları Kasım 2006’da değiştirilmiş ve yeni şartlar programa zaten kabul edilmiş, yerleşim yolunda ilerleyen göçmenlere de uygulanmıştı. Sir George Newman, programın asıl şartlarının bu kişiler için korunması gerektiğine, aksi uygulamanın “belirgin haksızlık ve yetki kötüye kullanımı” (conspicuous unfairness and an abuse of power) oluşturacağına hükmetti ve davayı kabul etti. Mahkeme özellikle kapsamlı bir politika sorununun ve önemli ekonomik sonuçların bulunmamasını dikkate aldı. Kesinleşme: İdare Mahkemesi (High Court) kararıdır; temyiz edildiğine dair bir bilgiye ulaşılamamıştır.
R v North and East Devon HA, ex p Coughlan [1999] EWCA Civ 1871; [2001] QB 213 (16 Temmuz 1999) – Esasa ilişkin meşru beklenti
Temyiz Mahkemesi, bir kamu kurumunun küçük bir gruba verdiği açık “ömür boyu yuva” vaadinin esasa ilişkin (substantive) meşru beklenti doğurduğuna; vaatten dönmenin, ancak ağır basan bir kamu yararı varsa hukuka uygun olacağına, aksi hâlde yetki kötüye kullanımı sayılacağına hükmetti. Kesinleşme: Temyiz Mahkemesi kararıdır; meşru beklenti alanında yerleşik emsal olarak uygulanmaktadır.
R v SS for Education and Employment, ex p Begbie [1999] EWCA Civ 2100; [2000] 1 WLR 1115 (20 Ağustos 1999) – Geniş politika değişiklikleri
Laws LJ, kamu otoritesinin tutum değişikliğinin kamuoyunun tamamını veya önemli bir kesimini etkileyen genel politika sorunları içermesi hâlinde, hâkimlerin politika yapıcı rolüne bürünemeyeceğini ve denetimin en fazla “Wednesbury” makullük ölçütüyle sınırlı kalabileceğini; buna karşılık az sayıda kişiyi ilgilendiren, sonuçları net öngörülebilen dar kapsamlı durumlarda mahkemenin daha yoğun denetim yapabileceğini belirtti. Temyiz reddedildi. Bu karar, hükûmetin earned settlement’ı geniş kapsamlı bir göç politikası olarak savunmasında dayanabileceği bir emsaldir. Kesinleşme: Lordlar Kamarası’na temyiz izni reddedilmiştir.
R (Bhatt Murphy) v Independent Assessor [2008] EWCA Civ 755 (9 Temmuz 2008) – Belirli ve odaklı vaat şartı
“Niazi” olarak da bilinen bu kararda Laws LJ, esasa ilişkin meşru beklenti için bir politikanın sürmesini güvence altına alan, belirli bir kişi veya gruba yöneltilmiş özel bir taahhüt (specific undertaking) gerektiğini; bu tür güvencenin “acil ve odaklı” (pressing and focussed) nitelikte olması gerektiğini açıkladı. Yararlananların sayısı arttıkça beklentinin korunma ihtimali azalır. Kesinleşme: Temyiz Mahkemesi kararıdır.
R (Pathan) v SSHD [2020] UKSC 41 (23 Ekim 2020) – Sponsor lisansı iptali ve usulî adalet
Yüksek Mahkeme, sponsor lisansı iptal edildiğinde İçişleri Bakanlığı’nın etkilenen çalışanı makul en erken zamanda bilgilendirmesinin usulî adalet gereği olduğuna hükmetti. Çoğunluk ise yeni sponsor bulmak için ek süre tanınmasının usulî değil esasa ilişkin bir mesele olduğunu kabul etti. Bu karar, sponsoru lisansını kaybeden bakım çalışanları için öngörülen yeni 120/180 günlük süreler değerlendirilirken önemlidir. Kesinleşme: Kesindir.
Kararlar tablosu
Karşılaştırmalı analiz: HSMP 2008 ile earned settlement 2026
Mevcut göçmenlerin “5 yıllık yolun korunması” talebinin hukuki gücü, büyük ölçüde HSMP Forum kararıyla earned settlement arasındaki benzerlik ve farklara bağlıdır:
Ölçüt
HSMP Forum (2008)
Earned settlement (2026)
Etkilenen grup
Programa kabul edilmiş, sınırlı sayıda yüksek nitelikli göçmen
Hükûmete göre 500.000’i aşkın kişi daha uzun bekleyecek
Vaat/temsil
Program belgelerinde yerleşime giden yola ilişkin açık ifadeler
Kurallarda 5 yıllık süre vardı, ancak değişmeyeceğine dair özel taahhüt tartışmalı
Kamu yararı gerekçesi
Mahkeme geniş bir politika sorunu ve önemli ekonomik sonuç görmedi
Hükûmet milyarlarca sterlinlik yardım tasarrufu ve göç kontrolü gerekçesi ileri sürüyor
Geçiş düzenlemesi
Mevcut göçmenler için yoktu
Bakım ve bazı kamu hizmeti çalışanları için hedefli geçiş var; Mayıs 2025 Beyaz Kitabı kesim tarihi
Muhtemel değerlendirme
Esasa ilişkin meşru beklenti kabul edildi
Bhatt Murphy ve Begbie ölçütleri hükûmet lehine; HSMP ve Coughlan ilkeleri başvurucular lehine argüman sunar
Değerlendirmemize göre en güçlü argüman, Mayıs 2025’ten önce gelip yerleşim yolunda önemli ölçüde ilerlemiş kişiler için “orantısız ve özensiz geriye etki” iddiası olacaktır. Buna karşılık Odelola ilkesi, geniş etkilenen grup ve hükûmetin Beyaz Kitap tarihini “açık bir uyarı noktası” olarak sunması, davanın başarısını belirsiz kılıyor. Bu bir tahmin değil, mevcut içtihadın gösterdiği risk dengesidir.
Kronolojik tablo: earned settlement politika takvimi
Tarih
Gelişme
Kaynak türü
12 Mayıs 2025
“Restoring Control over the Immigration System” Beyaz Kitabı; 10 yıllık standart süre duyuruldu
Resmî
20 Kasım 2025
“A Fairer Pathway to Settlement” danışması açıldı
Resmî
12 Şubat 2026
Danışma kapandı
Resmî
Mart 2026
HC 1691: yerleşimde B2 İngilizce şartı (26 Mart 2027’den itibaren)
Resmî
3 Eylül 2026
HC 584 değişiklik metni (çoğu 8 Ekim 2026’da yürürlükte)
Resmî
2 Kasım 2026
Bakan açıklaması, hükûmet yanıtı (CP 1707) ve danışma bulguları
Resmî
10 Kasım 2026
Skilled Worker Justice Alliance olası yargı denetimi hazırlığını duyurdu
Basın (EIN)
12 Kasım 2026
Hükûmet yanıtı güncellendi
Resmî
Aralık 2026 (beklenen)
İlk Statement of Changes’in Parlamento’ya sunulması
Bakan açıklaması
1 Şubat 2027
Sponsoru iptal edilen bakım çalışanlarına 120/180 gün kuralı
Resmî (hükûmet yanıtı)
26 Mart 2027
Yerleşimde B2 İngilizce şartı yürürlüğe giriyor
Resmî (HC 1691)
2027 boyunca
Earned settlement kurallarının kademeli uygulanması
Bakan açıklaması
Hukuki sonuçlar, uygulamadaki sorunlar ve riskler
Earned settlement uygulamaya girdiğinde aşağıdaki sorunların öne çıkması bekleniyor:
1 Kesinleşmemiş ayrıntılar: Geçiş kurallarının kapsamı, “kamu fonu” tanımı, ihlal türleri ve gelir kanıtlarının nasıl değerlendirileceği ancak kural metniyle netleşecek.
2 Sabıka şartının sertliği: Para cezası veya mutlak tahliye gibi hafif kayıtlar bile ret sebebi olacak. Trafik suçları gibi kayıtların durumu kural metninde dikkatle incelenmelidir.
3 20 yıllık yol riski: Kısa süreli ve kasıtsız vize aşımı bile kişiyi 20 yıllık yola sokabilir. Mevcut dosyalardaki geçmiş ihlaller şimdiden tespit edilmelidir.
4 Öğrenci ve Graduate süresinin sayılmaması: Long Residence’ın kapanmasıyla, 10 yıllık ikamete yaklaşan kişilerin planı tamamen değişebilir. Long Residence’ın kapanma tarihi ve olası geçiş kuralı henüz açıklanmadı.
5 Maliyet: Daha uzun yol, daha fazla vize uzatması, Immigration Health Surcharge ve sponsor maliyeti demektir.
6 İşveren uyumu: Yerleşim başvurularında bordro, sponsor beyanları ve maaş kayıtları arasındaki tutarsızlıklar geçmiş sponsorluk ihlallerini ortaya çıkarabilir.
7 Aile içi farklı takvimler: 25 yaşını dolduran çocuklar ailenin yerleşim takvimine bağlı kalamayabilir.
Yargı denetimi (judicial review): süre, ispat, tazminat ve usul
Ne zaman dava açılabilir?
İngiltere’de idari işlemlere karşı yol, High Court’un İdare Mahkemesi’ndeki (Administrative Court) yargı denetimidir. Burkett kararında Lordlar Kamarası, dava süresinin hazırlık işlemlerinden değil, hukuki sonuç doğuran nihai işlemden itibaren başladığını kabul etti. Bu ilke, bugünkü politika açıklamasından ziyade, earned settlement kurallarını içeren Statement of Changes metninin Parlamento’ya sunulması veya bireysel ret kararı gibi somut işlemlerin dava konusu yapılmasının daha uygun olacağını gösterir. Hangi işlemin hedef alınacağı dosyaya özgü bir hukuki değerlendirme gerektirir.
Süre: CPR 54.5
Civil Procedure Rules 54.5(1)’e göre dava dilekçesi “derhal ve her hâlükârda dava sebebinin ilk doğduğu tarihten itibaren en geç 3 ay içinde” verilmelidir. 3 ay bir üst sınırdır; gecikmeli ama 3 ay içinde açılan davalar da “derhal” şartını karşılamadığı gerekçesiyle sorun yaşayabilir.
Ön dava protokolü ve izin aşaması
• Pre-Action Protocol for Judicial Review: Dava öncesinde idareye bir “letter before claim” gönderilir. İdarenin normalde 14 gün içinde yanıt vermesi beklenir.
• İzin (permission): CPR 54.4 uyarınca yargı denetimine devam için mahkemenin izni gerekir.
• İspat: Meşru beklenti iddiasında açık ve nitelikli bir temsil veya uygulamanın varlığı, buna dayanılması (reliance) ve değişikliğin orantısızlığı belgelerle gösterilmelidir: vize kararları, sponsor yazışmaları, maaş kayıtları, aile ve finansal kararlar.
Tazminat
CPR 54.3(2)’ye göre yargı denetimi davasında tazminat talep edilebilir, ancak tek başına tazminat talebiyle yargı denetimi açılamaz. Yargı denetiminin temel sonuçları iptal (quashing order), tespit (declaration) ve benzeri kamu hukuku çareleridir. Tazminat için ayrıca bir hukuki sebep, örneğin 1998 tarihli İnsan Hakları Kanunu kapsamında bir ihlal gerekir.
Basın haberi – mahkeme kararı değildir: Electronic Immigration Network (EIN), 10 Kasım 2026’da Skilled Worker Justice Alliance’ın (SWJA) olası bir yargı denetimi için hazırlıklarını ilerlettiğini bildirdi. Habere göre grup; esasa ilişkin geriye etki, meşru beklenti ve usulî haksızlık gibi sebepleri inceliyor ve bir King’s Counsel’dan görüş almak için bağış topluyor. Bugün itibarıyla açılmış bir dava veya verilmiş bir karar yoktur.
Strateji ve örnek senaryolar
Aşağıdaki senaryolar earned settlement çerçevesinin bugün açıklanmış hâline dayanır; kesin sonuç yayımlanacak kural metnine ve geçiş hükümlerine bağlıdır.
Senaryo 1: 2022’de gelen Skilled Worker, yıllık £38,000
Mevcut kurallarla 2027’de ILR’ye uygun olacaktı. Kurallar yürürlüğe girmeden önce başvuru şartlarını tamamlıyorsa mevcut kurallarla başvurmak en güvenli yoldur. Aksi hâlde kişi, geçiş kuralı yoksa 10 yıllık yola girebilir. 26 Mart 2027’den sonra B2 İngilizce şartını da karşılaması gerekir. Strateji: başvuru tarihini en erken uygun güne planlamak, B2 sınavına şimdiden hazırlanmak ve maaş artışıyla £50,271 eşiğine ulaşma imkânını değerlendirmek.
Senaryo 2: Skilled Worker, yıllık £62,000
Son 5 yılın en az 3’ünde £50,271’i aştığı sürece 5 yıllık yolda kalır. P60 ve bordro kayıtlarının eksiksiz saklanması kritik önemdedir.
Senaryo 3: İngiliz vatandaşının eşi
“Britanya bağlantısı” kapsamında 5 yıllık yol korunuyor; ancak sabıkasızlık, B2, borçsuzluk, Life in the UK ve asgari katkı şartları (hane geliri £25,142 ile birleştirilebilir) uygulanacak.
Senaryo 4: Öğrenci → Graduate → Skilled Worker
Earned settlement ile birlikte öğrenci ve Graduate dönemleri yerleşim süresine sayılmayacak; Long Residence kapanınca bu süreler 10 yıllık hesaba da girmeyecek. Yerleşim süresi Skilled Worker izniyle başlar. Bu kişiler için gelir artışı (5 yıllık yol) veya Global Talent gibi hızlı güzergâhlar stratejik önem kazanır.
Senaryo 5: Bakım çalışanı
Mayıs 2025 öncesi gelmiş ve yılda en az £25,000 kazanıyorsa 5 yıllık yolu korunur. Koşulları karşılamıyorsa yeni 5 yıllık bakım vizesi seçeneği değerlendirilmelidir. Mayıs 2025 sonrası gelmişse 10 yıllık yol uygulanır. Sponsoru lisansını kaybedenler için 120/180 günlük süre takibi hayati önem taşır.
Senaryo 6: Yüksek gelirli yönetici, yıllık £130,000
Son 4 yılın 3’ünde £125,141’i aşarsa 3 yılda başvurabilir. Gelirin vergi kayıtlarıyla tutarlı olması ve uygun bir “core” veya “high talent” izninde bulunulması gerekir.
Senaryo 7: Türk vatandaşı Skilled Worker
Ankara Anlaşması dışında, Skilled Worker vizesiyle çalışan Türk vatandaşları diğer tüm Skilled Worker sahipleriyle aynı earned settlement kurallarına tabi olacak. Vatandaşlığa dayalı bir ayrıcalık öngörülmüyor.
Senaryo 8: Ankara Anlaşması (ECAA) iş insanı veya işçi
Hükûmet yanıtı, ECAA kapsamındaki Türk iş insanları ve işçileri, “reformdan etkilenmeyen ayrı yasal veya eski düzenlemeler” arasında sayıyor. Bugün Appendix ECAA Settlement, 5 yıllık kesintisiz ikametle yerleşim imkânı tanıyor. Free Movement da bu grubun zorunlu asgari şartlar dâhil reform kapsamı dışında kaldığını yorumluyor. Ancak şu noktalar belirsizdir: ECAA kurallarında ileride ayrı bir değişiklik yapılıp yapılmayacağı ve güçlendirilmiş sabıka standardının ECAA yerleşimine yansıyıp yansımayacağı. Kesin durum Aralık 2026 ve sonrasındaki kural metinlerinden doğrulanmalıdır. ECAA aile üyeleri için de aynı ihtiyat geçerlidir.
Senaryo 9: Global Talent sahibi araştırmacı
Global Talent “Highest Talent Group” içinde olduğundan 3 yıllık yol öngörülüyor. Ancak en son iznin Global Talent olması gerekiyor; başka güzergâha geçiş bu avantajı kaybettirebilir.
Genel strateji listesi
1 Mevcut kurallarla başvuru hakkınız doğuyorsa gecikmeden başvurun.
2 Vize geçmişinizi tarayın: aşım, koşul ihlali veya beyan hatası var mı?
3 HMRC, NHS ve diğer kamu borçlarını kapatın.
4 B2 İngilizce ve Life in the UK testine şimdiden hazırlanın.
5 Gelir kayıtlarınızı (P60, bordro, vergi beyanları) yıllara göre arşivleyin.
6 Kamu fonu kullanımını kayıt altına alın ve hukuki danışmanlık alın.
7 Statement of Changes yayımlandığında geçiş hükümlerini bireysel olarak değerlendirtin.
Kuralların yayımlanmasını beklemeden hazırlık yapın.
Skilled Worker, aile, bakım çalışanı veya Ankara Anlaşması dosyanızda earned settlement riskini ve olası hukuki yolları birlikte analiz edelim.
Av. Emre Kurt ile Görüşün
Earned settlement hakkında sıkça sorulan sorular
1. Earned settlement kuralları yürürlüğe girdi mi?
Hayır. 17 Kasım 2026 itibarıyla kurallar yürürlükte değildir. Hükûmet, Aralık 2026’dan itibaren Parlamento’ya sunulmasını ve 2027 boyunca kademeli uygulanmasını öngörüyor.
2. ILR’ye zaten sahipsem etkilenir miyim?
Hayır. Hükûmet, earned settlement reformunun halihazırda verilmiş yerleşim statüsünü geri almayacağını açıkça belirtti.
3. 5 yılım dolmak üzere; hangi kurallara tabi olacağım?
Odelola ilkesine göre, aksi yönde geçiş hükmü yoksa başvurunuz karar tarihindeki kurallara göre değerlendirilir. Bu nedenle şartları taşıdığınız ilk anda başvurmanız önerilir. Kesin durum geçiş hükümlerine bağlıdır.
4. İngiltere süresiz oturum izni için artık kaç yıl gerekecek?
Earned settlement ile standart süre 10 yıl olacak. Gelir ve meslek durumuna göre 3 veya 5 yıl, ihlal veya kamu fonu kullanımında 20 yıl, bazı mülteciler için 30 yıla kadar süre öngörülüyor.
5. Long Residence (10 yıllık ikamet) yolu kapanıyor mu?
Evet, earned settlement ile kapanacak. Kapanış tarihi ve olası geçiş düzenlemesi henüz açıklanmadı; bugün hâlâ yürürlüktedir.
6. Graduate ve öğrenci vizesinde geçen süre sayılacak mı?
Hayır. Hükûmet yanıtına göre Student ve Graduate gibi geçici güzergâhlar yerleşim süresine sayılmayacak.
7. Hangi İngilizce seviyesi gerekecek?
B2. Ayrıca HC 1691 uyarınca Skilled Worker ve birçok güzergâhta 26 Mart 2027’den itibaren yapılan yerleşim başvurularında B2 şartı zaten uygulanacak.
8. Küçük bir para cezası ILR’mi engeller mi?
Yeni sistemde mahkemece verilen para cezası dâhil her türlü sabıka kaydı ret sebebi olacak. Kural metni yayımlandığında hangi kayıtların kapsandığı ayrıntılı incelenmelidir.
9. Eşimin geliriyle £12,571 şartını karşılayabilir miyim?
Evet. Eşler gelirlerini birleştirerek £25,142 hane geliri eşiğini karşılayabilir.
10. Ankara Anlaşması (ECAA) vizem etkilenecek mi?
Hükûmet yanıtına göre ECAA kapsamındaki Türk iş insanları ve işçiler reformdan etkilenmeyecek. Ancak kesin durum yayımlanacak kural metinleriyle doğrulanmalıdır.
11. Earned settlement’a karşı dava açılabilir mi?
Kurallar yayımlandıktan sonra yargı denetimi mümkündür. CPR 54.5 uyarınca dava derhal ve en geç 3 ay içinde açılmalıdır. Şu an açılmış bir dava veya verilmiş bir karar yoktur.
12. Bakım çalışanıyım; 5 yıllık yolum korunacak mı?
Mayıs 2025’ten önce güzergâha girdiyseniz ve koşulları (en az £25,000 kazanç dâhil) karşılıyorsanız evet. Karşılamıyorsanız yeni 5 yıllık bakım vizesi seçeneği öngörülüyor.
Resmî kaynaklar ve karar bağlantıları
Resmî belgeler
• GOV.UK – Home Secretary unveils new rules for migrants settling in the UK (2 Kasım 2026)
• GOV.UK – Earned settlement: Oral statement to Parliament
• GOV.UK – A Fairer Pathway to Settlement: Government response (CP 1707)
• GOV.UK – Earned settlement: Consultation findings
• GOV.UK – Earned settlement danışma sayfası
• GOV.UK – Restoring control over the immigration system: White Paper
• Immigration Act 1971, section 3
• Immigration Rules – Appendix Long Residence
• Immigration Rules – Appendix Skilled Worker
• Immigration Rules – Appendix ECAA Extension of Stay
• Immigration Rules – Appendix ECAA Settlement
• Statement of Changes HC 584 (3 Eylül 2026)
• HC 1691 açıklayıcı notu (B2 İngilizce, 26 Mart 2027)
• Civil Procedure Rules Part 54 (Judicial Review)
• Pre-Action Protocol for Judicial Review
Mahkeme kararları
• R (Alvi) v SSHD [2012] UKSC 33
• R (Munir) v SSHD [2012] UKSC 32
• Pankina v SSHD [2010] EWCA Civ 719
• R (HSMP Forum Ltd) v SSHD [2008] EWHC 664 (Admin)
• R (Bhatt Murphy) v Independent Assessor [2008] EWCA Civ 755
• R (Pathan) v SSHD [2020] UKSC 41
• Odelola v SSHD [2009] UKHL 25 (BAILII)
• Ex p Coughlan [1999] EWCA Civ 1871 (BAILII)
• Ex p Begbie [1999] EWCA Civ 2100 (BAILII)
• R (Burkett) v Hammersmith and Fulham LBC [2002] UKHL 23
Güvenilir hukuk yayınları (basın/yorum)
• Free Movement – Home Secretary’s statement reveals further details about earned settlement
• EIN – Home Secretary confirms major changes to ILR rules
• EIN – SWJA advances preparations for potential judicial review
• Immigration Barrister – Earned settlement: new UK ILR rules
İlgili rehberlerimiz
• İngiltere’de Indefinite Leave to Remain (ILR): Kapsamlı Rehber
• Earned Settlement ve “Already on Pathway” Geçiş Düzenlemeleri
• Long Residence Vizesi ile İlgili Kapsamlı Rehber
• Ankara Anlaşması Vizesi ile ILR Başvurusu
• 2026’da Ankara Anlaşması ve ILR Başvuruları
• ILR Başvurularında Life in the UK Test Zorunluluğu
• İngiltere Skilled Worker Vizesi
• Health and Care Worker Vizesi Rehberi
• 10 Yıllık ILR Kuralları Dava ile İptal Edilebilir mi?
Bu makale 17 Kasım 2026 tarihindeki resmî belgeler ve doğrulanmış mahkeme kararları esas alınarak hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Earned settlement kuralları Parlamento’ya sunulduğunda ayrıntılar değişebilir.
- Earned Settlement 2026: İngiltere ILR Yeni Kurallar Rehberi - Kasım 17, 2026
- Taking Medication to Turkey from the UK: 2026 Legal Guide - Kasım 13, 2026
- Hair Transplant in Turkey Gone Wrong? Your Legal Rights in 2026 - Kasım 10, 2026